Nowa podstawa programowa wychowania przedszkolnego

1 września 2026 r. we wszystkich polskich przedszkolach zacznie obowiązywać nowa podstawa programowa wychowania przedszkolnego, wprowadzona rozporządzeniem Minister Edukacji Narodowej Barbary Nowackiej. W praktyce dokument określa, jak Państwa dzieci będą spędzać czas w przedszkolu i jak nauczyciele będą je wspierać w rozwoju. Możemy Państwa od razu uspokoić: dla Przedszkoli Ciuchcia Puch Puch to nie rewolucja – wiele z tych założeń realizujemy od lat, a nowa podstawa w dużej mierze potwierdza kierunek, w którym już podążamy.

Nauka przez działanie, nie przez karty pracy

Najważniejsza zmiana dotyczy tego, jak dzieci się uczą. Zamiast realizowania z góry ustalonych „tematów dnia” i wypełniania kart pracy, dzieci uczą się przez doświadczenie, zabawę i samodzielne odkrywanie świata – poznają je zmysłami, eksperymentują, mierzą się z prawdziwymi problemami. Nauczyciel staje się przewodnikiem, a nie tylko osobą przekazującą wiedzę. W Ciuchci Puch Puch metoda projektu i koncepcja STEAM są fundamentem naszej pracy – dzięki nim dzieci uczą się poprzez realne doświadczenia, eksperymentowanie i samodzielne odkrywanie świata.

Kompetencje, sprawczość i dobrostan

Nowa podstawa kładzie nacisk nie na zapamiętywanie informacji, lecz na rozwijanie kompetencji, które zostaną z dzieckiem na całe życie:

• fundamentalne – językowe, matematyczne, cyfrowe i ruchowe,
• przekrojowe – rozwiązywanie problemów, kreatywność, współpraca, dbanie o siebie i innych.

W Ciuchci Puch Puch kompetencje językowe i matematyczne rozwijamy sprawdzonymi metodami – glottodydaktyką prof. Rocławskiego i dziecięcą matematyką prof. Gruszczyk-Kolczyńskiej, a społeczno-emocjonalne – poprzez całoroczny projekt „Mały człowiek – wielkie wartości” oraz warsztaty integracyjne „Odkrywcy emocji” oraz „Ja-Ty-My” prowadzone przez przedszkolnego psychologa.

Ważnym pojęciem jest też sprawczość dziecka – dziecko przestaje być odbiorcą poleceń, a staje się współtwórcą tego, co dzieje się w przedszkolu: podejmuje decyzje, wybiera materiały, planuje działania. U nas to codzienność metody projektu, w której to dzieci inspirują wybór tematu, realizują zaplanowane działania i prezentują jego efekty.

Po raz pierwszy w dokumencie tej rangi tak mocno podkreślono również dobrostan dziecka – poczucie bezpieczeństwa, dobre relacje, przewidywalny rytm dnia i prawo do błędu jako naturalnej części nauki. W Przedszkolach Ciuchcia Puch Puch podążanie za potrzebami dziecka i troska o jego dobrostan od początku działalności stanowiły jeden z najważniejszych priorytetów. To właśnie z tej perspektywy budujemy codzienne doświadczenia dzieci, dbając o ich poczucie bezpieczeństwa, relacje z innymi i przestrzeń do swobodnego rozwoju. Nad dobrostanem dzieci czuwa nie tylko kadra pedagogiczna, ale również zespół przedszkolnych psychologów.

Dziewięć obszarów edukacyjnych

Dotychczasowy podział na 4 obszary rozwoju zastąpiło 9 obszarów edukacyjnych, które przenikają się w codziennych zabawach: społeczny, osobisty, językowy, matematyczny, przyrodniczy, techniczny, cyfrowy, artystyczny i ruchowy. Jedna zabawa czy projekt mogą rozwijać kilka z nich naraz – dokładnie tak, jak naturalnie przebiega rozwój dziecka.

Świat jako sala lekcyjna i obowiązkowe doświadczenia

Przedszkole nie kończy się na sali zajęć – dzieci mają codziennie przebywać na świeżym powietrzu i co najmniej raz w tygodniu wychodzić poza teren przedszkola na ponad godzinę. W Ciuchci Puch Puch te zasady od lat są częścią codziennej praktyki, w której kierujemy się skandynawskim podejściem do spędzania czasu na świeżym powietrzu. Dbamy o to, by dzieci miały regularny kontakt z naturą, doświadczały świata poza przedszkolem i uczyły się poprzez realne działanie.

Nowością jest też katalog konkretnych doświadczeń, które powinno przeżyć każde dziecko, m.in. udział w koncercie lub spektaklu, prowadzenie obserwacji przyrodniczych i uprawa roślin, udział w wydarzeniu dla społeczności czy współorganizowanie wyjścia, a przynajmniej raz w całym okresie przedszkolnym – samodzielne wykonanie własnej zabawki, przygotowanie makiety oraz zaplanowanie i zrealizowanie zakupów. Wiele z tych doświadczeń już dziś jest integralną częścią pracy w Ciuchci Puch Puch – traktujemy je jako naturalny element edukacji, która wychodzi poza mury przedszkola.

Nowością w naszym przedszkolu będzie dwutygodniowy projekt „Papier, kamień, nożyczki” realizowany w grupach 6-latków. Na czas projektu z sali znikną dotychczasowe gry, klocki i zabawki, a ich miejsce zajmą ekologiczne materiały i przedmioty z recyklingu – pudełka, papiery, kartony, tasiemki i inne materiały, które mogą stać się podstawą dziecięcych pomysłów. Zadaniem dzieci będzie samodzielne zaprojektowanie zabawek oraz zbudowanie własnych akcesoriów do zabawy. Na koniec dzieci zorganizują wystawę swoich prac dla rodzin. W młodszych grupach realizujemy jednodniową wersję tego wydarzenia, dostosowaną do wieku i możliwości dzieci. W ten sposób dzieci nie tylko zdobywają wiedzę, ale przede wszystkim doświadczają, tworzą, współpracują i mają wpływ na to, co dzieje się wokół nich.

Przestrzeń, która zachęca do nauki

Sala ma być świadomie zaprojektowanym środowiskiem z funkcjonalnymi strefami: czytania, konstrukcyjną, artystyczną, wyciszenia oraz nauki i przyrody. W Ciuchci Puch Puch takie kąciki tematyczne od lat są stałym elementem naszych sal, a nasi nauczyciele są specjalnie przygotowani do tworzenia edukacyjnego otoczenia, które wspiera samodzielność, ciekawość i rozwój dzieci.

Jak mogą Państwo wspierać dziecko w domu?

• Zachęcamy, by pytać dziecko nie tylko „czego się dziś nauczyłeś?”, ale też „co dziś odkryłeś?” albo „nad czym dziś pracowałeś z kolegami?”. 
• Warto dawać dziecku przestrzeń do podejmowania drobnych decyzji – pozwolić mu wybrać, co chce założyć, czym się bawić czy od czego rozpocząć zabawę. To małe wybory, które budują samodzielność i poczucie sprawczości.
• Warto pozwalać dziecku popełniać błędy i traktować je jako naturalną część nauki. Nie każda próba musi od razu się udać – czasem właśnie z błędu rodzi się najlepszy pomysł.
• Wspierajmy codzienny kontakt z przyrodą i ruch na świeżym powietrzu. Nawet krótki spacer, obserwowanie zmieniającej się natury czy swobodna zabawa na zewnątrz są dla dziecka ważną częścią rozwoju.
• Warto angażować się w życie przedszkola i dziecięce projekty – czasem wystarczy wspólnie zebrać pudełka, kartony, papiery czy inne materiały do recyklingu. Dla dziecka to także okazja, by zobaczyć, że jego rodzina jest częścią tego, co dzieje się w przedszkolu.

Podsumowanie

Nowa podstawa programowa to nie rewolucja, lecz uporządkowanie kierunku, w którym edukacja przedszkolna zmierza od lat: więcej samodzielności, więcej realnych doświadczeń i większa uważność na potrzeby dziecka. W Ciuchci Puch Puch te wartości nie są nowością – są fundamentem naszej codziennej pracy. Przez lata wypracowaliśmy własne metody i rozwiązania, które dziś znajdują odzwierciedlenie w nowych założeniach edukacji przedszkolnej. Dlatego wiele zmian, które dopiero teraz zostają zapisane w podstawie programowej, w Ciuchci Puch Puch już dziś dzieje się każdego dnia – w salach, podczas projektów, zabaw, wyjść i codziennych doświadczeń dzieci. 

Serdecznie zapraszamy Państwa do rozmowy z nauczycielami grup o tym, jak te założenia przekładamy na praktykę każdego dnia.

Aleksandra Białobrzeska – zastępca dyrektora, nauczyciel w Przedszkolu Ciuchcia Puch Puch, absolwentka Wydziału Pedagogicznego Uniwersytetu Warszawskiego oraz trener I stopnia Sensoplastyki®.